Μπαμπινιώτης: «Το ελληνικό σχολείο είναι άχρηστο. Τα παιδιά δεν θυμούνται τίποτα.»

Το Έρμα της Παιδείας και ο Λήθαργος των Καιρών

Η ελληνική εκπαίδευση, άλλοτε κοίτη ονείρων και σκαλί ανηφορικό για τις γενιές που έρχονταν, μοιάζει πλέον με σκαρί δίχως έρμα, παραδομένο στις ορέξεις μιας θάλασσας δίχως ορίζοντα. Πίσω από τις ιλουστρασιόν βιτρίνες του «ψηφιακού εκσυγχρονισμού» και τις άνυδρες διακηρύξεις περί προόδου, ελλοχεύει μια πραγματικότητα τραχιά: ένας φαύλος κύκλος ασυδοσίας, εγκατάλειψης και μιας απάθειας που κατατρώει τα σωθικά του σχολείου.

Η Εικονογραφία της Φθοράς: Ένα Ξυπνητήρι Συνείδησης

Αν κοιτάξεις βαθιά στις χαραμάδες των σχολικών τοίχων, θα δεις τη φθορά να σέρνεται σαν υγρασία που σαπίζει τα θεμέλια. Δεν είναι μόνο οι ξεφλουδισμένοι σοβάδες ή τα σπασμένα θρανία· είναι η μούχλα της παραίτησης που κάθεται στα βλέμματα. Είναι ο ήχος της σιωπής του δασκάλου που πνίγεται από τη βοή μιας τάξης δίχως χαλινάρι, μια εικόνα που θυμίζει εγκαταλελειμμένο εργοτάξιο όπου οι εργάτες κοιτούν το ρολόι και οι περαστικοί λεηλατούν τα υλικά.

Η ασυδοσία δεν είναι ζωηράδα, είναι η σκουριά που τρώει το μέταλλο του αυτοελέγχου, αφήνοντας πίσω της ένα κούφιο οικοδόμημα, έτοιμο να καταρρεύσει στον πρώτο δυνατό άνεμο της πραγματικής ζωής.

Η Σύγκρουση: Ιστορική Μνήμη και Σημερινή Λήθη

Σε αυτό το τοπίο της ερήμωσης, η μνήμη ορθώνεται σαν φάντασμα που ζητά εξηγήσεις. Κάποτε, η παιδεία σε τούτον τον τόπο ήταν το «ιερό δισκοπότηρο» του φτωχού, ο μόνος δρόμος για να ξεπλυθεί η λάσπη της ανάγκης και να υψωθεί το ανάστημα του ανθρώπου. Οι δάσκαλοι του τότε, με το τριμμένο σακάκι αλλά το καθαρό βλέμμα, μετέφεραν τη γνώση σαν αναμμένο δαυλό.

Σήμερα, η λήθη έχει απλώσει το γκρίζο της πέπλο. Λησμονήσαμε πως το σχολείο είναι εργαστήρι χαρακτήρων και όχι πάρκινγκ ψυχών. Η ιστορική μας διαδρομή, γεμάτη από το αίμα εκείνων που μόχθησαν για ένα γράμμα, συγκρούεται βίαια με τη σημερινή ραθυμία, όπου η ευκολία βαφτίστηκε δικαίωμα και η προσπάθεια εξορίστηκε ως αναχρονισμός.

Η Ύβρις της Ασυδοσίας και η Παραίτηση

Μέσα στις σχολικές αίθουσες, η έννοια του ορίου έχει καταστεί λέξη κενή. Η ασυδοσία μιας μερίδας μαθητών δεν λογίζεται πια ως παρέκκλιση, αλλά ως μια οδυνηρή κανονικότητα.

Όταν η Πολιτεία αφαιρεί από το σχολείο τις διαγραμμίσεις των κανόνων, δεν χαρίζει ελευθερία στον νέο· αντιθέτως, τον ρίχνει βορά σε μια ψευδαίσθηση παντοδυναμίας, μια ύβρη που θα τον οδηγήσει νομοτελειακά στη συντριβή.

Από την άλλη, ο δάσκαλος, εγκλωβισμένος σε ένα σύστημα που ούτε τον κρίνει ούτε τον δικαιώνει, διολισθαίνει στην τέλμα της αδιαφορίας. Η άσκηση εξουσίας μέσω της στοχοποίησης ενός παιδιού είναι το ύστατο, πικρό καταφύγιο ενός ανθρώπου που ξέμεινε από παιδαγωγικά όπλα.

Η Πολιτεία του «Αυτοματισμού» και η Νέα Χάραξη

Ο κοινός παρονομαστής είναι μια Πολιτεία που νίπτει τας χείρας της, εγκαταλείποντας την παιδεία στον «αυτοματισμό».

Είναι ευκολότερο να μην αξιολογείς, παρά να σμιλέψεις ένα πλαίσιο ευθύνης. Η επαναφορά του βαθμού διαγωγής των μαθητών και η αξιολόγηση της εκπαιδευτικής απόδοσης των εκπαιδευτικών είναι τα αναγκαία αναχώματα απέναντι στον εκχυδαϊσμό.

• Για τον μαθητή: Ο βαθμός διαγωγής είναι η υπενθύμιση πως η κοινή ζωή απαιτεί σεβασμό.
• Για τον δάσκαλο: Η αξιολόγηση, εφόσον διέπεται από το φως της αντικειμενικότητας, είναι η μόνη οδός για την ανάκτηση της χαμένης του αξιοπρέπειας.

Μια Συνείδηση σε Εγρήγορση

Το διακύβευμα είναι βαθιά υπαρξιακό. Οφείλουμε να ενσταλάξουμε στη συνείδηση όλων πως τούτο το σύστημα που ευλογεί τη ραθυμία είναι μια πληγή που αιμορραγεί.

Η αντικειμενικότητα των κρίσεων είναι το ζητούμενο, αλλά η απόλυτη προτεραιότητα είναι η αφύπνιση:

Ένα σχολείο που δεν απαιτεί τίποτα, είναι ένα σχολείο που δεν προσφέρει τίποτα, παρά μόνο την υπόσχεση μιας κοινής παρακμής.